Toespraken

Een toespraak houden, sommigen doen het met plezier, anderen zien er tegen op. Begrijpelijk, want een toespraak houden is voor de meesten onder ons geen dagelijks werk. Daarom kunt u er vast wel wat hulp bij gebruiken.

Een goede toespraak begint met een goed verhaal. Bij het schrijven daarvan ben ik u graag van dienst. Vervolgens moet de toepraak ook worden gehouden. Ook dat vraagt om voorbereiding en oefening. Desgewenst breng ik u in contact met ervaren trainers, zodat uw toespraak in alle opzichten de kwaliteit krijgt die u voor ogen staat.

 


Het geheim van een goede toespraak

Waarin schuilt het geheim van een goede toespraak? Daar zijn in de loop der eeuwen veel boeken over geschreven. Een eenvoudig antwoord is er kennelijk niet. Iets van het geheim komen we op het spoor als we kijken naar waarin een toespraak verschilt van andere teksten:

Ritueel

Toespraken houden we bij speciale gelegenheden en belangrijke gebeurtenissen: huwelijk, uitvaart, nieuwjaar, jubilea, herdenking, opening, congres, enz. Toespraken maken deel uit van een ritueel. Meestal spreekt de spreker in functie: als burgemeester, oudste zoon, directeur, voorzitter, partijleider. Bij functies horen rollen, waarover luisteraars bepaalde verwachtingen hebben (en waaraan de spreker moet voldoen).

Groep

De toehoorders bij een toespraak zijn (meestal) leden van een bepaalde groep: werknemers, familie en vrienden, partijgenoten, mensen met een gedeelde geschiedenis of dezelfde belangstelling, enz. Een belangrijke functie van de toespraak is het groepsgevoel te versterken en de toehoorders het gevoel te geven dat ze erbij horen en ertoe doen.

Live en persoonlijk

Een toespraak is altijd live. Hij ontstaat op het moment van het uitspreken. Hoewel de luisteraars geacht worden niks terug te zeggen, is er wel degelijk een relatie tussen spreker en luisteraars. Met retorische vragen, persoonlijke ervaringen en herkenbare anekdotes geeft de spreker aan die relatie gestalte.

Waarden

Een toespraak gaat altijd over over waarden; over liefde, trouw, inzet, dankbaarheid, rechtvaardigheid, maatschappelijke en politieke idealen. Het persoonlijke wordt niet verteld vanwege het persoonlijke, maar als illustratie van die waarden. Het persoonlijke krijgt daardoor een grotere betekenis. Als de voorbeelden herkenbaar zijn, gebeurt dat ook met de persoonlijke ervaringen van de luisteraars. Kortom, een goede toespraak verheft en inspireert.

Toespraak of presentatie?

Een toespraak heeft altijd bovenstaande kenmerken. Als dat niet zo is, dan hebben we het over een presentatie of een voordracht.